Cách tính nồng độ cồn và mức phạt vi phạm 2026

14 tháng 1 năm 2026

Trong bối cảnh quy định pháp luật về trật tự an toàn giao thông tại Việt Nam ngày càng thắt chặt, việc hiểu rõ nồng độ cồn là gì, cách tính toán lượng cồn trong máu và đặc biệt là mức phạt vi phạm nồng độ cồn 2026 là điều tối quan trọng đối với mọi tài xế. Bài viết này sẽ cung cấp cẩm nang toàn diện giúp bạn lái xe an toàn và tránh những rắc rối pháp lý không đáng có.

Nồng độ cồn là gì và cách tính nồng độ

Để kiểm soát hành vi lái xe, trước hết chúng ta cần hiểu bản chất khoa học của việc tiêu thụ rượu bia.

1. Nồng độ cồn (BAC) là gì?

Nồng độ cồn trong máu (tiếng Anh là Blood Alcohol Concentration - BAC) là chỉ số dùng để đo lượng cồn (ethanol) có trong hệ tuần hoàn của một người. Chỉ số này phản ánh mức độ nhiễm độc cồn của cơ thể và khả năng điều khiển hành vi của não bộ.

Tại Việt Nam và trên thế giới, có hai cách đo phổ biến:

  • Đo qua hơi thở (BrAC): Đơn vị tính thường là miligam trên 1 lít khí thở ($mg/L$). Đây là phương pháp Cảnh sát giao thông (CSGT) thường dùng tại hiện trường.

  • Đo qua xét nghiệm máu (BAC): Đơn vị tính là miligam trên 100 mililit máu ($mg/100ml$).

2. Công thức tính nồng độ cồn

Mặc dù nồng độ cồn thực tế phụ thuộc vào cơ địa khả năng chuyển hóa của gan, cân nặng, và tình trạng dạ dày đói hay no, các nhà khoa học thường sử dụng công thức Widmark để ước tính nồng độ cồn lý thuyết tối đa trong máu.

Công thức cơ bản như sau:

BAC ≈ (A / (W × r)) – (β × T)

trong đó:

✓ A: lượng cồn tiêu thụ (g)

✓ W: cân nặng cơ thể (kg)

✓ r: hệ số phân bố (0,71–0,58 tùy giới tính)

✓ β: tốc độ bài thải cồn (khoảng 0,15 g/L/giờ)

✓ T: thời gian từ khi uống đến đo

3. Thiết bị đo nồng độ cồn

Để có kết quả chính xác thay vì tính toán lý thuyết, các thiết bị đo chuyên dụng được sử dụng:

  • Máy đo nồng độ cồn trong hơi thở: Sử dụng cảm biến điện hóa để phát hiện phân tử rượu trong luồng khí từ phổi.

  • Xét nghiệm sinh hóa máu: Phương pháp chính xác nhất, thường dùng trong bệnh viện hoặc khi cần giải quyết các vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng.

Giới hạn pháp lý nồng độ cồn khi lái xe tại Việt Nam

Theo Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia và Nghị định 100/2019/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 168/2024/NĐ-CP), hành vi điều khiển phương tiện khi trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn (dù chỉ > 0) đều là hành vi bị nghiêm cấm.

Mức phạt vi phạm nồng độ cồn 2025–2026

Dưới đây là bảng tổng hợp mức phạt dự kiến áp dụng trong năm 2026 đối với các phương tiện phổ biến. Mức phạt được chia làm 3 khung tùy theo mức độ vi phạm.

Mức vi phạm (Nồng độ cồn)

Người đi xe máy (Mô tô)

Người lái ô tô

Người đi xe đạp/xe thô sơ

Hình phạt bổ sung (Tước GPLX)

Mức 1

 

Chưa vượt quá 50 mg/100ml máu

 

hoặc chưa vượt quá 0.25 mg/1L khí thở

2 - 3 triệu đồng

6 - 8 triệu đồng

80k - 100k đồng

10 - 12 tháng

Mức 2

 

50 - 80 mg/100ml máu

 

hoặc 0.25 - 0.4 mg/1L khí thở

4 - 5 triệu đồng

16 - 18 triệu đồng

200k - 300k đồng

16 - 18 tháng

Mức 3 (Kịch khung)

 

Vượt quá 80 mg/100ml máu

 

hoặc vượt quá 0.4 mg/1L khí thở

6 - 8 triệu đồng

30 - 40 triệu đồng

400k - 600k đồng

22 - 24 tháng

So sánh giữa có cồn và không cồn khi lái xe

Tại sao luật lại khắt khe đến vậy? Sự khác biệt về khả năng lái xe là rất rõ ràng:

  • Thị lực: Cồn làm giảm khả năng điều tiết mắt, gây mờ mắt và thu hẹp tầm nhìn (tầm nhìn đường hầm), khiến tài xế khó quan sát người đi bộ hoặc xe từ hai bên.

  • Phản xạ: Thời gian phản ứng của người có cồn chậm hơn từ 10% đến 30% so với người bình thường. Một giây chậm trễ ở tốc độ 60km/h đồng nghĩa với việc chiếc xe trượt thêm gần 17 mét trước khi phanh ăn.

  • Phán đoán: Cồn tạo ra cảm giác "hưng phấn giả", khiến tài xế chủ quan, phóng nhanh, vượt ẩu và mất khả năng đánh giá khoảng cách an toàn.

Cách tính BAC trên thực tế và mẹo an toàn

Để tránh bị phạt và bảo vệ bản thân, bạn không nên dựa vào cảm giác "tôi vẫn tỉnh". Hãy áp dụng các nguyên tắc sau để ước lượng thời gian an toàn.

Quy đổi "Đơn vị cồn"

Một đơn vị cồn tương đương với 10g cồn nguyên chất. Theo quy ước chung:

  • 1 chén rượu mạnh (40 độ, 30ml) = 1 đơn vị cồn.

  • 1 ly rượu vang (13.5 độ, 100ml) = 1 đơn vị cồn.

  • 1 lon bia (330ml) = khoảng 1.3 - 1.5 đơn vị cồn.

Thời gian để cồn "bay hơi" hết

Gan người khỏe mạnh trung bình cần 1 tiếng đồng hồ để đào thải 1 đơn vị cồn. Tuy nhiên, đây chỉ là mức chuyển hóa cơ bản.

  • Uống 1 lon bia: Cần khoảng 1.5 - 2 tiếng để về mức 0.

  • Uống 5 - 7 lon bia (bữa nhậu thông thường): Cơ thể cần từ 10 - 14 tiếng, thậm chí 24 tiếng để đào thải hoàn toàn.

Cảnh báo: Nhiều trường hợp uống rượu tối hôm trước, sáng hôm sau lái xe vẫn bị phạt vì trong máu vẫn còn tồn dư cồn. Ngủ một giấc không đảm bảo bạn đã hết cồn.

Mẹo an toàn cho tài xế 2026

  • Đã uống rượu bia - Không lái xe: Đây là nguyên tắc vàng. Hãy sử dụng taxi, xe công nghệ hoặc gọi tài xế lái hộ tại Taixe247.

  • Ăn trước khi uống: Dạ dày rỗng khiến cồn hấp thụ vào máu cực nhanh. Hãy ăn các món giàu protein hoặc chất béo để làm chậm quá trình này.

  • Uống nhiều nước lọc: Xen kẽ uống nước lọc giữa các ly rượu giúp pha loãng nồng độ cồn và giảm triệu chứng say.

  • Sử dụng máy đo cá nhân: Nếu bạn thường xuyên phải tiếp khách, hãy trang bị một máy đo nồng độ cồn cá nhân uy tín để tự kiểm tra vào sáng hôm sau trước khi cầm lái.

Việc tuân thủ quy định về nồng độ cồn không chỉ giúp bạn tránh được mức phạt lên tới 40 triệu đồng mà quan trọng hơn là bảo vệ tính mạng của chính bạn và những người xung quanh.

Taixe247 là ứng dụng cho thuê tài xế chuyên nghiệp, an toàn, tiện lợi và hiệu quả. Chúng tôi cam kết mang lại trải nghiệm tuyệt vời nhất cho các khách hàng “ đi đến nơi, về đến chốn” trên chính chiếc “ xế yêu” của mình. 

Với Taixe247, các bạn chỉ cần tận hưởng chuyến đi, tất cả đã có dịch vụ lái xe hộ lo.

Tải ứng dụng Taixe247 ngay hôm nay để trải nghiệm dịch vụ lái xe hộ hàng đầu và nhận những ưu đãi hấp dẫn!

Website: taixe247.vn hay fanpage: https://www.facebook.com/taixe247.vn

Để tải ứng dụng trên các nền tảng:

Hotline hỗ trợ & tư vấn: 1900 23 23 95

Email: support@taixe247.vn